Geschiedenis

Hier vindt u een korte impressie van de geschiedenis van Kasteel Boxmeer.

De oorsprong van het kasteel is vermoedelijk een elfde-eeuwse burcht. Deze vesting werd op een kunstmatig opgehoogde heuvel in het stroomgebied van de Maas gebouwd, de voormalige rivierarm ‘de Meer’, en had als hoofdfunctie het beschermen van de bewoners en omwonenden.

Vanuit het kasteel werd de handel via de Maas gecontroleerd en soms ook gehinderd. Dit laatste leidde meermaals tot verzet en zorgde voor verwoesting van het kasteel in 1284-1285 en in 1366. In 1366 kreeg Peter van Culemborg de Vrije Heerlijkheid Boxmeer in handen en werd het kasteel weer herbouwd. In de jaren 1399-1427 werd het gebouw nog eens uitgebreid en in de jaren 1533-1538 nogmaals versterkt.

kasteel Boxmeer 1572

kasteel Boxmeer 1572

kasteel Boxmeer 1696

kasteel Boxmeer 1696

kasteel Boxmeer, ca. 1701

kasteel Boxmeer, ca. 1701

kasteel Boxmeer, ca. 1700

kasteel Boxmeer, ca. 1700

kasteel_Boxmeer_1741

kasteel_Boxmeer_1741

kasteel_Boxmeer_1741a

Maquette kasteel Boxmeer, 1741

kasteel_Boxmeer_19e_eeuw

Kasteel Boxmeer, eind 18e eeuw

kasteel_Boxmeer_1806

kasteel Boxmeer 1806

 

De heer van Boxmeer Willem van den Bergh verzette zich tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) tegen de politiek van Filips II, koning van Spanje en heer van de Nederlanden. Vanwege zijn belangrijke rol in het verzet moest Willem uiteindelijk vluchten.

In 1572 liet de Hertog van Alva, bevelhebber van de Spaanse troepen, driekwart van het kasteel slopen. Het kasteel van Boxmeer was door de strategische ligging aan de Maas betrokken bij het strijdtoneel tussen Spanje en de Republiek der Nederlanden en de bevolking van het ‘geuzendorp’ Boxmeer moest gestraft worden voor de steun die het nog steeds verleende aan de opstandeling Willem van den Bergh.

De Boxmeerse bevolking bleef graaf Willem altijd trouw en bij zijn terugkomst in 1578 schonk men hem 1000 daalders waarmee hij het kasteel weer enigszins kon opbouwen. Graaf Frederick van den Bergh, zoon van Willem, begon in 1615 met herstel en een uitbreiding van het kasteel, dat steeds meer de functie van landhuis kreeg. De eerste bouw van huidige Ridderzaalvleugel dateert uit deze periode.

In 1782 gaf Joanna Josephina opdracht het kasteel te verbouwen, omdat het niet meer voldeed aan de smaak van de tijd. Het kasteel werd grotendeels gesloopt en herbouwd, waarbij slechts het gedeelte met de ontvangstzaal uit 1615 werd behouden. Het kasteel werd opgetrokken in een Lodewijk XVI-stijl, waarbij de nadruk lag op symmetrie. Ruim veertig jaar later, in 1824, werden het middengedeelte en de rechtervleugel van het kasteel vanwege ernstige verzakkingen afgebroken.

Met de komst van de Zusters van Julie Postel in 1896 kreeg het vervallen kasteel een geheel nieuwe bestemming. Zij bouwden het uit tot het Heilig Hart Ziekenhuis en voorzagen daarmee in een belangrijke regionale behoefte.

Onder leiding van de zusters is het kasteel enkele keren uitgebreid. In 1902 werd er voor het eerst een nieuwe vleugel gebouwd als uitbreiding van het ziekenhuis. In 1912 kreeg de Nederlandse afdeling van de congregatie toestemming voor een eigen noviciaat; opnieuw was uitbreiding van het gebouw noodzakelijk. Ook in 1923 werd het gebouw uitgebreid.

In 1944, tijdens de Tweede Wereldoorlog, heeft het kasteel flink te lijden gehad van de oorlogshandelingen. Vanuit de Maas lag het midden in de vuurlinie tussen Duitsers en Engelsen. Er werd besloten tijdelijk te evacueren. Bij terugkeer in Boxmeer werden al snel restauratiewerkzaamheden gestart.

Vanaf 1960 werd er een groter ziekenhuis gebouwd om de verzorgingsfunctie te kunnen handhaven: het Maasziekenhuis. Dit betekende het einde van het Heilig Hart Ziekenhuis. Het kasteel kreeg de bestemming van gastenverblijf weer terug: Verpleeghuis Madeleine kwam in 1968 in de vrijgekomen gebouwen.

Na het vertrek van verpleeghuis Madeleine in 1984 werden de gebouwen ingericht als kloosterbejaardenoord. De afdeling kreeg de naam Sint Anna. Hieruit is Woonzorgcentrum Sint Anna ontstaan.

De missie van de zusters, zorg voor zieken en ouderen, staat op deze manier nog steeds centraal in het huis van de Zusters van Julie Postel.